İş Kazası Geçirdim Tazminat Alabilir Miyim? 2026 Güncel
İş kazası geçirdim, tazminat alabilir miyim diye soruyorsanız cevap evettir. Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi uyarınca işyerinde meydana gelen kazalarda işverenin tazminat sorumluluğu doğar. İş kazası tazminat davaları İş Mahkemelerinde görülür; zamanaşımı, zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Tazminat hakkı için üç temel şart gerekir: kazanın iş esnasında gerçekleşmesi, bedensel veya ruhsal zarar oluşması ve işverenin kusurlu olması. Maddi ve manevi olmak üzere iki tür tazminat vardır; hesaplama işçinin yaşı, brüt maaşı (2026’da asgari 33.030 TL), maluliyet oranı ile kusur durumuna göre yapılır.
İş Kazası Geçirdim, Hangi Şartlar Gerekli?
Tazminat alabilmeniz için üç temel şartın bir arada bulunması gerekir. Birincisi, kazanın işyerinde veya iş esnasında gerçekleşmiş olmasıdır; işverene ait serviste geçirilen kaza da iş kazası sayılır. İkincisi, bedensel veya ruhsal bir zarar meydana gelmelidir; parmak kopması, kırık, yanık, iş stresi nedeniyle kalp krizi gibi durumlar bu kapsamdadır. Üçüncüsü, işverenin kusurlu olmasıdır; güvenlik önlemlerini almamışsa, koruyucu ekipman vermemişse kusurludur. Bu şartların varlığında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 5510 sayılı Kanun uyarınca tazminat talep edebilirsiniz. İşçinin tamamen kusurlu olduğu durumlarda tazminat hakkı doğmaz; karma kusurda işçinin kusur oranı kadar indirim yapılır.
İş Kazası Geçirdim, Ne Kadar Tazminat Alabilirim?
İş kazası geçirdim, tazminat alabilir miyim sorusunun ardından akla gelen ikinci soru tutardır. Miktar yaşa, maaşa, maluliyet oranına ve kusur durumuna bağlı olarak değişir; sabit bir tarife yoktur, kesin tutar bilirkişi tarafından hesaplanır. Yaş küçükse tazminat genellikle daha yüksek olur çünkü gelecekteki çalışma süresi daha uzundur.
- Tedavi giderleri: Hastane, ilaç, ameliyat, fizik tedavi masrafları; fatura ile ispatlanır
- Geçici iş göremezlik tazminatı: İyileşene kadar geçen sürede kaybedilen gelir
- Sürekli iş göremezlik tazminatı: Kalıcı maluliyet nedeniyle gelecekteki gelir kaybı; en yüksek kalem olabilir
- Manevi tazminat: Acı, elem ve psikolojik zararın karşılığı; hakimin somut olaya göre takdirine bağlıdır
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü iş kazası halinde yakınların ekonomik kaybı; hesaplama detayı ayrı bir rehberde ele alınmıştır
İş Kazası Geçirdim, Hangi Durumlar İş Kazası Sayılır?
Durumunuzun 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi kapsamında olup olmadığını bilmelisiniz. İşyerinde makineyle çalışırken yaralanma klasik iş kazasıdır. İşveren servisinde kaza geçirme de iş kazası sayılır çünkü işe gidiş-geliş işverenin sorumluluğundadır. Görevle başka şehre giderken kaza veya iş toplantısında yaralanma da kapsamdadır. Ancak kendi aracınızla giderken kaza yaparsanız bu iş kazası değildir; mola sırasında işle ilgisi olmayan bir faaliyette yaralanma da kapsam dışındadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.10.2004, E. 2004/21-529, K. 2004/527: İşyerinde çalışırken geçirilen kalp krizi sonucu ölüm iş kazası sayılır; kanunda aranmayan bir “dış etki” şartının yoruma dayalı olarak eklenmesi doğru değildir. Bu ilke, daha önce kalp rahatsızlığı bulunmayan işçilerin iş yoğunluğu nedeniyle geçirdiği krizler için de uygulanır.
İş Kazası Geçirdim, Ne Yapmalıyım?
Kaza sonrası derhal sağlık kuruluşuna gidip tüm raporları saklamalısınız; acil kayıt formu, muayene raporları ve röntgenler önemlidir. Mümkünse kaza yerinin ve yaranızın fotoğrafını çekin, kazayı gören iş arkadaşlarınızın isimlerini not alın. İşveren kazayı 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır; bildirim yapılmazsa kendiniz başvurabilirsiniz. Tedaviniz tamamlandıktan sonra SGK Sağlık Kuruluna başvurup maluliyet oranınızı tespit ettirin. Bu aşamalardan sonra iş hukuku avukatıyla görüşüp dosyanızı incelettirmeniz, tahmini tazminat miktarını netleştirmenize yardımcı olur. Dava sürecinde mahkeme bilirkişi atar, kusur oranı belirlenir ve karar kesinleşince icra takibiyle tazminat tahsil edilir.
İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Bir Örnek
Her dosya kendine özgüdür; bu örnek yalnızca yöntemi göstermek içindir, gerçek bir dava sonucu değildir. 32 yaşında, aylık brüt 35.000 TL kazanan, %5 maluliyet oranı verilen bir işçi için hesaplama şöyle işler: yıllık brüt gelir (420.000 TL) maluliyet oranıyla çarpılır, her yıl için ayrı uygulanan iskonto oranına bölünür. İlk yıl için (420.000 × 0,05) / 1,08 ≈ 19.400 TL bulunur; bu hesap TRH 2010 tablosuna göre belirlenen bakiye ömür boyunca her yıl tekrarlanıp toplanır. Buna tedavi giderleri eklenir; hakimin takdirine bağlı manevi tazminat ayrıca hükmedilir.
Sigortasız İş Kazası Geçirdim, Tazminat Alabilir Miyim?
Sigortasız çalışırken iş kazası geçirdiyseniz de tazminat alma hakkınız vardır ve işverenin sorumluluğu genellikle daha ağır değerlendirilir. Sigortasız işçi çalıştırmak yasaktır; işveren hem tazminatı ödemek hem SGK’ya geçmişe dönük prim ödemesi yapmak hem de idari para cezası almakla karşı karşıya kalır. Tazminat hesabında gerçek geliriniz belgelenemiyorsa en az asgari ücret (2026’da brüt 33.030 TL) esas alınır. Maluliyet oranı tespiti için yine SGK’ya başvurmanız gerekir; sigortasız çalıştırılmış olmanız dava sürecinde işveren aleyhine güçlü bir delil oluşturur.
Dava Süreci ve Zamanaşımı
Zamanaşımı süreleri girişte belirtildiği gibidir; maluliyet oranı kaza anında henüz kesinleşmemişse kısa (2 yıllık) süre, oranın kesinleştiği rapor tarihinden itibaren işlemeye başlar. Dava süreci genellikle 1-3 yıl arasında sürer; basit yaralanma davalarında daha kısa, ağır yaralanma veya ölüm davalarında daha uzun sürebilir. Mahkeme kararı kesinleşmeden de icra takibi başlatılabilir, bu da tazminatın daha erken tahsil edilmesini sağlar. Karara itiraz edilirse istinaf ve temyiz süreci işler ancak bu icra takibini engellemez.
Sıkça Sorulan Sorular
İşveren “senin hatan” diyor, ne yapmalıyım?
İş kazası geçirdim ve işveren kusuru bana yüklemeye çalışıyor diye düşünüyorsanız bilin ki bu iddia tek başına sonucu değiştirmez; kusur oranını mahkemenin atadığı bilirkişi raporu tespit eder.
Kaza raporları yok, ne yapabilirim?
Hastane kayıtları, tanık beyanları ve SGK kayıtları yeterli olabilir. İşverenin rapor tutmamış olması, dava sürecinde işveren aleyhine değerlendirilebilir.
Dava açarsam işten atılır mıyım?
Hayır, iş kazası nedeniyle dava açmak işten çıkarılma nedeni değildir. Bu sebeple yapılan bir fesih haksız fesih sayılır ve ayrıca kıdem/ihbar tazminatı hakkı doğurur.
İşveren “SGK öder” diyor, doğru mu?
Kısmen yanlıştır. SGK yalnızca aylık gelir bağlar ve tedavi masraflarını karşılar; maddi ve manevi tazminatın kendisi işverenden talep edilir, SGK’nın ödediği kısım tazminattan mahsup edilir.
Tazminat aldıktan sonra vergi öder miyim?
Hayır. Mahkeme kararıyla alınan iş kazası tazminatı hem gelir vergisinden hem damga vergisinden muaftır; aldığınız tutarın tamamı sizindir.
Maluliyet oranım düşük, tazminat alabilir miyim?
Evet. Maluliyet oranı ne olursa olsun uğradığınız zararı talep edebilirsiniz; düşük oran yalnızca sürekli iş göremezlik kalemini etkiler, diğer kalemleri etkilemez.
Çalışmaya devam ediyorum, dava açabilir miyim?
Evet, işten ayrılmanıza gerek yoktur. İş kazası geçirdim diye işten ayrılmak zorunda değilsiniz; çalışırken de dava açabilirsiniz, yalnızca işveren ile ilişkinizin bu süreçte nasıl etkileneceğini değerlendirmeniz faydalı olur.
Taşeron işçiyim, kime dava açmalıyım?
Hem asıl işverene hem taşerona (alt işverene) dava açılabilir; ikisi müteselsilen sorumludur ve tazminatın tamamı istediğiniz taraftan tahsil edilebilir.
SGK talebimi kabul etmedi, ne yapmalıyım?
SGK’nın ret kararına 30 gün içinde itiraz edilir. İtiraz reddedilirse iş kazasının tespiti davası açılır; bu dava sonucuna göre tazminat davasına devam edilir.
Arabuluculuğa gitmeli miyim?
İş kazası tazminat davaları için arabuluculuk dava şartı değildir, doğrudan mahkemeye başvurabilirsiniz. Taraflar isterse ihtiyari olarak arabuluculuğa da başvurabilir.